معرفی کتاب نگار جاویدان

سال انتشار: 1397

مراسم رونمایی: 30 مهر 1397

همزمان با افتتاح دانشگاه هنرهای اسلامی- ایرانی استاد محمود فرشچیان

کتاب نگار جاویدان در نوع خود، نخستین و جامع ترین کار علمی-پژوهشی و دانشگاهی درباره زندگی، آثار و
اندیشه استاد محمود فرشچیان از آغاز فعالیت هنری این هنرمند، یعنی از حدود هشتاد سال پیش تا زمان حاضر محسوب
می شود. گردآوری آثار و اسناد، پژوهش و نگارش این کتاب توسط دکتر امیر رضائی نبرد صورت پذیرفته است و
در مجموع با لحاظ نمودن فرایند ویراستاری، طراحی گرافیک، چاپ، صحافی و انتشار، 14 سال زمان برده است.

تقریظ و طراحی جلد این کتاب را استاد محمود فرشچیان؛ پیشگفتار آن را دکتر سید حسین نصر، استاد بخش مطالعات
اسلامی دانشگاه جرج واشنگتن؛ خوشنویسی عناوین آن را استاد غلامحسین امیرخانی؛ مدیریت هنری آن را استاد بیژن
جناب و ویرایش کتاب را استاد محمد حسن اثباتی بر عهده داشته است. این کتاب توسط فرهنگسرای میردشتی در
سال 1397 منتشر شده است.
جوجو

استاد فرشچیان این کتاب را در سه دورة سه، پنج و دو ماهه (در مجموع ده ماه) و در نیوجرسی آمریکا که تمرکز
بیشتری داشتهاند، مورد مطالعه دقیق و عمیق قرار دادهاند و با حساسیت و وسواس خاص خودشان، بر بیشتر صفحات
آن، نکات دقیق و یادداشتهای ارزنده نگاشتهاند.

این کتاب دربردارنده حدود 1020 تصویر، 18 جدول و 10 نمودار است. رویکرد و شیوه نگارش این کتاب
بیشتر دانشنامه ای بوده است و می توان گفت هرآنچه که مربوط به زندگی، آثار و اندیشه هنرمند می شود، با روش
شناسی علمی و برای نخستین بار به طور مستند در این کتاب درج شده اند. همچنین کل آثار هنرمند، اعم از منتشر
شده و منتشر نشده و تکنیک های گوناگون آن، برای نخستین بار به طور یکجا و با کیفیت اسلایدهای اصلی آثار در
این کتاب درج شده اند. بهطور کلی و خلاصه، طبقه بندی موضوعی آثار هنرمند و احصا و استخراج «مبانی نظری و
عملی» سبک و آثار هنرمند، از برجستهترین موارد پژوهشی این کتاب محسوب میشوند.

در این تکنگاری، کوشش شده است که از داستانپردازی، کلیگویی و مبهمگویی رایج درباره هنرمند و آثار
ایشان-که منجر به تفسیرهای شخصی و مشکلات حقوقی آینده و غیره می گردد- به کلی پرهیز شود. حتی در مواردی
خاص، صحبت های خود هنرمند نیز، به دلیل فراموشی و غیره، مورد استناد نبوده است و اصل مدارک و اسناد، ملاک
و معیار بررسی بوده اند. غایت و هدف این کتاب نیز، ایجاد منبع و مرجعی علمی و جامع در زمان حیات هنرمند،
جهت هرگونه آموزش و پژوهش و کاربردی دربارة زندگی، آثار و اندیشه استاد محمود فرشچیان بوده است.

در پایان و بهطور خلاصه، مؤلفههای زیر را میتوان به عنوان ویژگیهای برجستة کتاب نگار جاویدان عنوان نمود:

• بررسی جامع خاستگاههای معاصر هنرهای سنتی و ملی به عنوان پیشزمینههای آثار و سبک هنرمند
• شرح دورههای تحصیلی هنرمند (ابتدایی، متوسطه و تکمیلی)
• بیان دستاوردها و خدمات فرهنگی و هنری
• درج افتخارات هنرمند (جوایز، بزرگداشتها و یادبودها)
• درج نظرهای هنرمندان و فرهیختگان ایرانی و خارجی دربارة زندگی و آثار محمود فرشچیان
• گفتوگو با غالب صاحبنظران و استادان مطرح جامعة نگارگری ایران
• پرداختن به شخصیت هنرمند (جهانبینی، ویژگیهای اخلاقی و علاقهمندیها)
• معرفی انواع آثار هنرمند بر اساس رنگ و مواد (تکنیک) و کاربرد
• معرفی جامع آثار هنرمند، اعم از منتشر شده و منتشر نشده، (رنگی، سیاهقلم و طراحیها) از آغاز تاکنون
  (1324-1393)
• مطالعه و بررسی جامع آثار از منظرها و جنبههای گوناگون
• بررسی مجموعه آثار و استخراج مبانی نظری و عملی سبک محمود فرشچیان
• تفکیک هدفمند مطالب و سیر منطقی و نظاممند پژوهش از آغاز فعالیت حرفهای هنرمند تا سال 1393
• درج تصاویر، جدولها و نمودارهای گوناگون جهت تبیین مؤثرتر مفاهیم و موضوعات
• درج گاهشمار زندگی و آثار محمود فرشچیان
• بررسی و مطالعة بیش از هزار سند از قبیل: کتاب، مقاله، پایاننامه، گفتوگو، فیلم، عکس، نشریات و رسانههای
  الکترونیکی و چاپی (روزنامه، ماهنامه، فصلنامه و غیره)، پروندههای تحصیلی، کارمندی و آموزشی هنرمند و دیگر
  اسناد و مدارک مرتبط (فارسی، انگلیسی، فرانسوی و ایتالیایی)
• نگارش بر پایة شیوة استناد دهی علمی منابع (APA) یا شیوه ارجاع دهی درون متنی
• نگارش بر پایة دستور خط فارسی و فرهنگ املایی خط فارسی (فرهنگستان زبان و ادب فارسی) و فرهنگ درست-
  نویسی سخن

کتاب نگار جاویدان در راستای «فرشچیان پژوهی» به سرانجام رسیده است. «فرشچیان پژوهی، Farshchian
Studies»؛ مانند «حافظ پژوهی» و «سعدی پژوهی»، مجموعه مطالعات علمی- پژوهشی دربارة زندگی، آثار و
اندیشه استاد محمود فرشچیان، هنرمند جهانی و نگارگر نامدار ایرانی است که برای نخستین بار، از سال 1384
توسط دکتر امیر رضائی نبرد بنیان نهاده شده است و تاکنون تداوم و استمرار داشته است. رضائی نبرد در راستای
این مطالعات، از ارتباط مستقیم، مستمر و طولانی مدت با خود هنرمند و نظرات ارزشمند و مساعدت های بی
دریغ ایشان، همواره بهره مند بوده است.

دستاورد این مطالعات، پایان نامه کارشناسی ارشدِ پژوهش هنر(دانشگاه تربیت مدرس)، رساله دکتریِ تاریخ
تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی(دانشگاه تهران)، چندین کتاب شامل: نگار جاویدان: زندگی و آثار محمود
فرشچیان، در کارگه خیال: بررسی جایگاه خیال در آثار محمود فرشچیان، دانشنامه، کتابشناسی، فرهنگ توصیفی
آثار، مقالات متعدد علمی- پژوهشی، علمی- ترویجی، مقالات همایش، طرح پژوهشی، فیلم نامه، سخنرانی،
نشست تخصصی، کارگاه آموزشی و غیره بوده است که برخی از این آثار منتشر، برخی در نوبت انتشار و برخی
نیز در حال آماده سازی هستند.